Bestuurlijke Masterclass

Leiderschap en (crisis) communicatie in onzekere tijden

vr 28 september en vr 5 oktober

Inleiding

We leven in bijzondere, onrustige en ook verontrustende tijden. Het lijkt alsof we in een permanente staat van crises terecht gekomen zijn. Bij velen groeit het besef dat we aan het einde van een tijdperk zijn beland en dat we op tal van fronten, zowel lokaal, nationaal als internationaal in transitie zijn. In dit kader valt het woord ‘systeemcrisis’ steeds vaker. Wereldwijd is er sprake van een implosie van het vertrouwen in de belangrijkste institutionele dragers van het bestaande systeem, zoals overheden, media, NGO’s, wetenschap en het bedrijfsleven. Dit heeft grote maatschappelijke gevolgen: een geleidelijk verlies van autoriteit leidt tot sterk toenemend populisme en nationalisme. In deze context verliezen feiten en waarheid overtuigingskracht. Vervaagt het onderscheid tussen nieuws en nepnieuws en degenereert de (politieke) taal in het publieke debat.

Een ander aspect van deze systeemcrisis is dat bestaande inzichten, denkbeelden, politieke ideologieën, (wetenschappelijke) kennis en werkwijzen onvoldoende houvast bieden om de systeemcrisis te duiden en bouwstenen te leveren voor ‘de nieuwe tijd’. Veel bestuurders beseffen dat, maken zich hierover zorgen, maar hebben onvoldoende zicht op wat ‘de nieuwe tijd’ van hen vraagt. Wel zijn zij zich er terdege van bewust van het feit dat juist zij in deze transitie het verschil kunnen en moeten maken.

Maar bij velen leeft ook de vraag: hoe doe je dat dan? Hoe neem je als bestuurder je verantwoordelijkheid? Welke mogelijkheden heb je om ‘de boel in tijden van polarisatie’ en transitie bij elkaar te houden? Hoe ga je zelf om met een wereld waar feiten en argumenten hun overtuigingskracht hebben verloren en waar de oude systeemkennis niet meer voldoet? Hoe ga je om met dilemma’s: de vraagstukken waar tegengestelde waarden en belangen in het geding zijn? Welke waarden wegen zwaarder, je persoonlijke waarden of de professionele ethiek? Hoe beperk je schade en bouw je aan vertrouwen en draagvlak, daar waar ‘de politiek’ faalt? Wat doe je in onvoorspelbare en onzekere situaties? Hoe verhoud je je als bestuurder tot het publieke discours die voor een steeds groter deel bestaat uit haatteksten en leugens? Wat doet dit met je eigen emoties en morele kompas? Wat doe je als je het zelf ook eigenlijk niet meer weet? En hoe moet je, tegen deze achtergrond, in deze tijden van transitie je communicatierol invullen? 

In de systeemwerkelijkheid geloven we dat we in een maakbare en voorspelbare wereld leven. De praktijk van de transitie leert dat dit een illusie is. We zijn met onze reflex om onzekerheid te reduceren door middel van (wetenschappelijke) kennis, regels en procedures juist niet meer in control. De instrumentele retoriek over risicoanalyses, verwijtbaarheid en vermijdende oneliners simplificeren onze werkelijkheid en is niet meer geloofwaardig. Steeds meer zullen uw heldere denkkracht, persoonlijke moed en communicatie het verschil moeten maken. En dat kan alleen als u als bestuurder doorziet wat er gaande is en verschillende perspectieven en vooral wijsheid durft te benutten.

In deze masterclass staat dit keer eens niet wetenschappelijk inzicht, maar WIJSHEID centraal. We onderzoeken met elkaar of bestuurders in staat zijn te doorzien wat er gaande is. We reiken handvatten aan hoe bestuurlijke verantwoordelijkheid genomen kan en moet worden in deze tijden van transitie van systeemwaarden naar menswaarden. We onderkennen  wat de kracht en de betekenis is als bestuurders vanuit wijsheid gaan communiceren. Samen met de deelnemers en inleiders bereizen  we de weg van de mythologische heldenverhalen. Deze weg kent een vaste route die we in de opzet van het programma met de inleiders volgen: van crisis, de eerste fase, via de tweede fase, het aanvaarden van het niet-meer weten en de onzekerheid die dat met zich meebrengt, naar nieuwe wijsheidsinzichten in de derde fase. In de laatste fase scheppen we nieuwe werkelijkheden door de inzichten van onze reis in de (communicatieve) praktijk toe te passen. U wordt tijdens deze masterclass uitgenodigd deze mythologische reis af te leggen. 

Wij, Irene Nijhof en Hans Siepel nodigen u graag uit om aan deze Masterclass deel te nemen. Een Masterclass die wij mede vanuit onze persoonlijke zorg en betrokkenheid organiseren. In de vele ontmoetingen met bestuurders, in het kader van onze werkzaamheden op het gebied van strategische dilemma’s en communicatie bij crises, hebben we gemerkt dat er behoefte bestaat aan een breder perspectief en andere inspiratiebronnen. Om zo het huidig tijdsgewricht beter te verstaan en op basis daarvan bestuurlijke verantwoordelijkheid in het publieke debat te kunnen nemen. Schrijf u in, wij zien uit naar een bijzondere ‘mythologische reis’ met u en uw collega bestuurders. Klik hier voor het programma in pdf. De organisatie behoudt zich het recht voor om, bij onvoorziene omstandigheden, het programma/sprekers aan te passen.

ProgrammaEerste dag

13.30 - 14.00 u Ontvangst en inleiding door Irene Nijhof en Hans Siepel
14.00 - 15.30 u Fase 1a: (Systeem)crisis en mythologische reis
Irene Nijhof en Hans Siepel
15.30 - 15.45 u Pauze
15.45 - 17.15 u Fase 1b: (Systeem)crisis en omgaan met onzekerheid
Irene Nijhof en Hans Siepel
17.15 - 18.15 u Diner
 18.15 - 19.45 u u Fase 2: Wijsheid als nieuw kompas
Jacob Slavenburg
19.45 - 20.00 u Reflecteren en afsluiting

 Programma - Tweede dag

13.30 - 14.00 u Ontvangst en inleiding door Irene Nijhof en Hans Siepel
14.00 - 15.30 u Fase 3: De praktijk van transitie en het communiceren
vanuit wijsheid
Chris Roorda
15.30 - 15.45 u Pauze
15.45 - 17.15 u Fase 4: De kracht van het woord: 'retorica en
begeesteren’
Emanuel Rutten
17.15 - 18.15 u Diner
18.15 - 19.45 u Praktijkcasus: toepassen van
opgedane inzichten
Irene Nijhof en Hans Siepel
19.45 - 20.00 u Reflecteren en afsluiting

Contact
Voor vragen kunt u contact opnemen met SVDC, Gert-Jan Ludden, via nummer 06-51817733 of per e-mail gludden@svdc.nl

Toelichting inhoud Masterclass en sprekers
 

Fase 1: (Systeem)crisis en mythologische reis/omgaan met onzekerheid

In deze eerste fase van de mythologische reis duiden we de wezenskenmerken van de systeemcrisis. We geven antwoord op de vraag waarom (wetenschappelijke) kennis en de systeemkennis, -denkbeelden, inzichten en politieke ideologieën geen houvast bieden om dit tijdsgewricht te verstaan. Dat vraagt de bereidheid om in de huidige tijd, die steeds complexer en onvoorspelbaarder is, het vermogen om met onzekerheden om te gaan. We laten zien dat wat je niet weet relevanter is dan wat je wel weet. En dat het gegeven dat je onzeker bent niet betekent dat je ook onveilig of onkundig bent. We leggen twijfels en dilemma’s bloot en bouwen een basis voor een nieuw perspectief.
      Hans Siepel en Irene Nijhof       

Fase 2: Wijsheid als nieuw kompas

In dit deel van de reis gaan we met inleider Jacob Slavenburg op zoek naar andere bronnen van weten dan de wetenschappelijke (systeem)bronnen. We verkennen de oude hermetische wijsheid en onderzoeken of deze wijsheid een nieuwe inspiratiebron kan zijn. We maken kennis met wat deze wijsheid omvat en wat haar mens- en wereldbeeld is. Vanuit deze wijsheid formuleren we antwoorden op wat wij, als bestuurders in het huidige tijdsgewricht, aan deze wijsheid in de dagelijkse praktijk hebben?

  Jacob Slavenburg

Fase 3: De praktijk van transitie en het communiceren vanuit wijsheid  

Nu we kennis met de wijsheid hebben gemaakt, vertalen we deze nieuwe inzichten in de praktijk. Chris Roorda neemt ons mee in de praktijk van transitie. Wat zijn de kenmerken van die transitie en wat de gevolgen voor bestuurders die deze transitie mede in goede banen moeten en kunnen leiden? 

 Chris Roorda

Fase 4: De kracht van het woord 'retorica en begeesteren'

Wat is het verschil tussen besturen vanuit het oude systeemdenken en het nieuwe denken? We zullen met elkaar ontdekken dat ‘taal’, dat het communiceren in dat nieuwe denken een cruciale factor is. In dit deel neemt filosoof  Emanuel Rutten u mee op een geschiedkundige reis naar de kracht van taal. We ontdekken dat communiceren vanuit wijsheid fundamenteel verschil met de huidige communicatieberoepspraktijk. Rutten zal onder andere ingaan op hoe het woord zich tot de werkelijkheid en waarheid verhoudt en hoe bestuurders de kracht van het woord kunnen benutten om ‘te begeesteren’ en tot het inzicht te komen dat communiceren het scheppen van (maatschappelijke) werkelijkheden is.
 Emanuel Rutten

Tot slot worden de deelnemers uitgedaagd om de (wijsheids)inzichten, opgedaan tijdens deze mythologische reis, toe te passen. Aan de hand van een casus wordt van u verwacht een tekst te schrijven en te presenteren. Alle bijdragen worden besproken en door Rutten van commentaar voorzien aan de hand van de vraag of u er met uw tekst in bent geslaagd om op een positieve manier richting te geven aan het maatschappelijke discours.

Quote drs. Koos Janssen, burgemeester Gemeente Zeist, die deelnam aan de Bestuurlijke Masterclass in 2017:
"Een unieke en zeer inspirerende masterclass voor al die bestuurders die op zoek zijn naar andere inzichten en meer houvast dan alleen kennis. Met boeiende ‘nieuwe’ gezichten als inleiders die de moed hebben buiten de begane paden te treden. Een absolute aanraders voor bestuurders die  beseffen dat we in tijden van transitie leven en de durf hebben te erkennen dat het ‘oude denken’ hun niet verder helpt. Voor ieder die naast (wetenschappelijke) kennis ook wijsheid wil toelaten in hun dagelijkse bestuurlijke en communicatieve beroepspraktijk".

Doelgroep
Deze Masterclass is specifiek bedoeld voor burgemeesters, wethouders, bestuurs- en directieleden van (semi) publieke instellingen en het bedrijfsleven.

Data
De Masterclass wordt in 2018 twee keer (iedere sessie bestaat uit twee dagdelen) georganiseerd. De sessie in april is bijzonder succesvol verlopen en tot volle tevredenheid van sprekers en deelnemers afgerond. U kunt zich nog aanmelden voor de Masterclass in het najaar.

Locatie  
De Masterclass vindt plaats in Hotel Restaurant Oud London, Woudenbergseweg 52, 3707 HX te Zeist.
Oud London ligt op nog geen 10 minuten afstand van Station Driebergen-Zeist. U kunt Oud London per bus of taxi bereiken of een OV-fiets huren. Klik hier voor de bereikbaarheidsgegevens. 

Aanmelden

Er kunnen maximaal 12 bestuurders deelnemen aan de Masterclass. Deelname geschiedt op volgorde van inschrijving. U kunt zich aanmelden via onderstaand formulier waarna u een bevestiging en (digitale) factuur ontvangt. De deelnamekosten bedragen € 1.995 p.p. excl. btw. Bij de prijs is vakliteratuur inbegrepen, voorafgaand aan de bestuurlijke masterclass ontvangt u per post de publicatie Transitie33.
Van de deelnemers wordt ter voorbereiding van beide dagen ongeveer 2 uur leestijd gevraagd.

Annulering
Bij annulering tot een maand voor de Masterclass brengen wij € 75 aan administratiekosten in rekening. Bij annulering binnen een periode van 4 tot 2 weken voorafgaande aan de Masterclass is 50% van het inschrijfgeld verschuldigd. Bij annulering binnen 2 weken voor aanvang van de Masterclass is het volledige inschrijfgeld verschuldigd. Uiteraard kan een deelnemer altijd kosteloos door een collega worden vervangen.

AANMELDEN

188